28 Mayıs 2012 Pazartesi

Seneddi ittifak maddeleri

SENEDI ITTIFAK 
Ekim 1808 Ekim 1808 tarihinde Osmanli Padisahi II. Mahmud ile tasrada otoriteleri artmis bulunan ayanlar, ülkede sükunetin saglanabilmesi için karsilikli görüserek Sened-i Ittifak adi verilen ortak bir metin imzaladilar. Bu, Osmanli tarihinde o zamana kadar esi ve benzeri görülmemis bir olaydi. Türk demokrasi tarihinin temeli sayilan Sened-i ittifak metninde toplam 4 ayet-i kerimenin zikredilmis olmasi dikkat çekiyor.
  Bismillahirrahmanirrahim Suret-i Hatt-i Hümayun  Esta'izubillah, lev-enfakte ma fi'l-arzi cemi'an ma ellefte beyne kulubihim ve lakinnellahe ellefe beynehum nass-i celili mantukunca din ü Devlet-i Aliyye ve millet-i beyza-yi Muhammediyye'nin ihyasi, ittifak ve itilaf-i kulub-i erkan ve vükelaya menut ve bi-inayetillahi te'ala bu maksudun husulü dahi isbu uhud ve mevasik-i müteyemminenin ale'd-devam ifa ve icrasiyle mesrut idügi emr-i asikardir. Binaenaleyh isbu ittifak senedinde muharrer uhud ve serayit-i ma'lumenin bi-fazlillahi te'ala harf-be-harf icra ve ifasina bi'n-nefs zat-i hümayunum müte'ahhid olmagla sadriazamim ve seyhülislamim ve vüzera ve ulema ve vükela-yi devletim ve hanedan-i Memalik-i Mahrusem taraflarindan dahi este'izubillah, ve'l mufune bi-ahdihim iza ahedu emr-i serifine imtisalen uhud-i mezkure haric ve dahilde düsturü'l-amel tutularak harf-be-harf icra ve ifasina hasbeten-lillah bezl-i vüs'u kudret oluna. Hilafina edna hareket ve ma'azallahü te'ala fesh-i ahde cesaret eder bulunur ise min-kibelillah müstehakk-i la'net ve dareynde giriftar-i vehamet ve ukubet ola(...)   Sart-i evvel: Sevketlü kerametlü mehabetlü kudretlü veli-ni'met-i alem velini'metimiz efendimiz hazretleri kutb-i daire-i devlet-i ebed-müddet olmalariyle gerek zat-i sevket-simat-i mülukanelerine ve gerek tesyid-i bünyan-i san-i Saltanat-i Seniyyelerine Hazret-i Rabbü'l-aleminin lutf ü ihsanina istinaden ve imdad-i ruhaniyyet-i cenab-i Risalet-penahiye tevessülen cümlemiz müte'ahhid ve zamin olup vakten-mine'l-evkat gerek vüzera ve ulema ve rical ve hanedanan ve gerek bi'l-cümle ocaklar taraflarindan kavlen ve fi'ilen ve sirren ve alenen bir gune ihanet ve hilaf-i emr ü riza tavr u hareket zuhur eder ise ba'de't-tahkik cesaret edenin te'dib ve ibret kilinmasina dahilen ve haricen cümlemiz bi'l-ittifak ikdam ve gayret edüp bu maddede her kimden müsamaha zuhur eder ise anin dahi bi'l-ittifak te'dib ve tenkiline cidd-i tam oluna(...)   Sart-i sani: Devlet-i Aliyye'nin bekasi ve kuvvet ve sevketinin tezayüdü cümlemizin zat ve hanedanlarimiza mabihi'l-beka olduguna binaen cümlemiz beyninde bi'l-müzakere karar verildigi üzere tezayüd-i kuvvet-i saltanat içün memaliki Hakaniyye'den tahriri tertib olan asakir ve neferatin mecalis-i müzakeratta verilen nizam mucebince devlet askeri olarak tahrir ve tekmiline ve ale'd-devam bekasina cümlemiz sa'y ü ikdam edüp nizam ve rabitalarina dahilen ve haricen mecmu'i erkan ve hademe ve hanedanan cidd-i tam eyleyeler(...)   Sart-i salis: Kivam ve fer-i saltanat cümlemizin akdem-i amali olup bu babda ale'l-ittifak gayret eylemege müte'ahhid oldugumuza binaen tezayüd-i kuvvet içün teksir-i askere idamimiz misillü gerek Beytü'l-mal-i müsliminin ve gerek varidat-i Devlet-i Aliyye'nin muhafazasina dahi müte'ahhid olup mahallerinden tahsil ve te'diyesine ve telef ve hasardan vikayesine ve evamir ve ahkam-i padisahinin infaz ü icrasina ve her kim muhalefet ve adem-i ita'at izhar eder ise bi'l-ittifak te'dibine cümlemiz müte'ahhid ve mütekeffil olmagla bu usule daimen ri'ayet oluna.   Sart-i rabi': Devlet-i Aliyye'nin öteden beri usul-i nizam ve kanunu kaffe-i emr ü nehy-i padisahi haric ve dahil cümle erkan ve vükelaya makam-i vekalet-i mutlakadan sudur etmek sureti olmagla ba'd-ez-in herkes büyügünü bilüp vazifesinden haric umura tasaddi eylemeye(...)   Sart-i hamis: Zat-i hümayunun ve kuvvet-i saltanatin ve nizam-i devletin muhafazasina cümlemiz kefil ve müte'ahhid oldugumuz misillü gerek memalik hanedanlari ve vücuhunun Devlet-i Aliyye'den ve gerek dahilde olan rical ve erkan-i devletin birbirinden emniyeti sart-i a'zam ve tahsil-i emniyyet ve itminan dahi cümlenin ittihad ve ittifakiyla birbirlerine kefalet ve damanina mütevakkif idügi emr-i gayr-i mübhem olmagla bu daire-i ittifaka dahil olan gerek hanedanan ve a'yanan ve gerek vükela ve rical ve erkan birbirlerinin zatina ve hanedanina zamin ve kefil ola(...)   Sart-i sadis: Asitane'de ocaklardan ve sairden bir gune fitne ve fesad hadis olur ise bila-istizan cümle hanedanlar Asitaneye vüruda sitab edüp mütecasir olanlarin ve ol ocagin kaldirilmasina ya'ni o makule fitne ve fesada badi olan sinif veyahud sahis tahkik olunup eger sinif ise bu def'a ba'is-i fiten olan Bogaz Kal'asi neferatinin kaldirildigi misillü kendüleri kahr ve tenkil ve dirlik ve esamileri ref olunmak ve eshastan ise her ne tabakadan olur ise olsun bi't-tahkik i'dam olunmak hususuna cümle hanedanan ve vücuh-i memalik olup ve cümle(si) Asitanenin emniyetine ve istihsal-i asayisine kefil olmagla bu rabita-i kaviyye ne makule esbaba tevakkuf eyler ise istihsaline ve ale'd-devam ikdam ve gayret oluna.   Sart-i sabi': Fukara ve re'ayanin himayet ve siyaneti dahi esas olduguna nazaran hanedanan ve vücuh tarafindan zir-i idarelerinde olan kazalarin asayisine ve fukara ve re'ayanin tekalifleri emrinde hadd-i i'tidale ri'ayet hususuna dikkat olunmak lazimeden olmagla ref'i mezalim ve ta'dil-i tekalif hususuna vükela ve memalik hanedanlari beynlerinde bi'l-müzakere ve vechile karar verilür ise anin dahi devam ve istikrarina ve mugayiri olarak zulm ve ta'addi vuku'a gelmemesine i'tina oluna (...)     x x x   

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder