11 Aralık 2010 Cumartesi

üroloji ders notları-DIREKT ÜRINER SISTEM GRAFISI ( DÜSG )

DIREKT ÜRINER SISTEM GRAFISI ( DÜSG )
En basit üroradyolojik yöntem olup idrar yolunun radyolojik muayenesinin ilk adimidir.Teknik olarak 11-12 torakal vertebra altindan simfizis pubise kadar bölgeyi içine almalidir. Degerlendirme sirasinda öncelik böbrekler ve idrar yolu bölgelerindedir ve daha sonra diger yumusak doku bölgeleri en son da kemik yapilar dikkate alinir.
Böbreklerin sinirlari görülebildigi için böbreklerin büyüklügü, sayisi , biçimi ve pozisyonu degerlendirilir. Yerlesim olarak böbrekler L1 vertebranin korpusu ile L3-4 vertebralarin alt kenari arasinda bulunur.Alt kutuplari üst kutbuna nazaran kolumna vertebralise daha uzakta bulunur aksi bir durum söz konusu oldugunda alt nali böbrek konjenital anomalisi akla gelir.Böbregin boyutlari kisiden kisiye degismekle beraber yas, seks ve vücut yapisiyla ilgilidir.Böbregin uzun ekseninin uzunlugu yetiskin bir kiside ortalama 12-14 cm. kadardir.Iki yasin üzerindeki çocuklarda böbregin uzun ekseni L 1 in tepesinden L 4 ün tabanina kadar olan mesafe kadardir. Bu uzunluk yetiskinlerde L 2 yüksekliginin 3-4,5 kati kadardir.Böbrek boyutlarindaki bariz farklilik hipoplazik böbrek, kompansatris hipertrofi ve atrofik böbrek durumlarini akla getirir. Normalde böbregin sinirlari düzgündür ve lobule bir böbrek sinirlarinin görülmesi halinde polikistik böbrek hastaligi akla gelir. Böbregin bir kutbunda genisleme görüldügünde böbrek tümörü , kisti veya karbunkülü akla gelir.
idrar yolu bölgesindeki radyopak gölgeler, filim iki boyutlu oldugundan ancak tas süphesinden söz ettirir. Adrenal gland bölgesinde noktavi kalsifikasyonlar nöroblastomayi veya sürrenal tüberkülozunu ima eder. Renal parankimdeki kalsifikasyonlar nefrolitiazisde, böbrek tüberkülozunda, meduller sünger böbrek hastaliklarinda görülür.idrar yolu taslarinin ( ürolitazis) % 90-95 i radyopakdir.Bu radyopasitenin dansitesi tasin muhtemel cinsi hakkinda bize bilgi verebilir.Radyopasitenin en yogun olanindan en düsük olanina göre siralama söyledir; Kalsiyum fosfat, kalsiyum oksalat, kalsiyum amonyumfosfat taslari olup ürikasit ve ksantin taslari radyopak degildirler DüSG de görülmezler.
üriner sisitem bölgelerinde tasla karistirilabilen bazi radyopak görünümleri hatirlamakta fayda vardir. Bunlar;
-Safra taslari
-Mezenter veya retroperitoneal lenf nodu kalsifikasyonu
-Barsak içi yabanci cisimler
-Flebolitler, damar kalsifikasyonlari,damar kesitleri
-Jinekolojik organ kalsifikasyonlari
-Dermoid kist içindeki kemik ve dis gibi dokular
-Tüberküloza ait kalsifikasyonlar
-Tümöre ait kalsifikasyonlar
Uygun teknikle çekilmis filimde psoas kaslarinin sinirlari görülür.Psoas kasinin sinirlari ve böbrek gölgeleri görülemedigi durumlarda perinefritik apse veya hematom söz konusu olabilir.Büyük bir retroperitoneal kitlenin varligi halinde gastrointestinal sisteme ait gaz gölgelerinin medial hatta dogru itilmis oldugu dikkatimizi çeker.
Torakal 10-12 de kostovertebral ve kostatransvers eklemlerin dejenerasyonunun saptanmasi böbrek agrisini taklit eden agrinin açiklanmasina yardim eder.Lumbar vertebralarda ve iliak kemiklerde metastazlar osteoblastikse prostat karsinomasi eger osteolitikse meme, tiroid, akciger ve böbrek tümörleri akla gelir. Asikar spinabifida bulgusu nörojenik mesane hastaliginin sebebinin açiklanmasina yardim eder.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder