12 Aralık 2010 Pazar

osmanlı imparatorluğu fatih ve beyazıt dönemi kısa tekrar kpss için

FATİH DEVRİ (1444-1451-1481)

***İstanbul’un fethi:
**Fetih nedenleri:
— Peygamberin İstanbul’u fetheden komutan ve askerlere övgüsü
— Anadolu ve Rumeli toprakları arasındaki bağlantıyı sağlama
— Taht kavgalarına karışması
— Bizans’ın haçlı seferlerine sebep olması
— Boğazların ticari önemi

**Fetih hazırlığı:
— Rumelihisarı (Boğazkesen) yaptırıldı
— Donanma güçlendirildi
— Balkanlara ordu yerleştirildi
— Büyük toplar döktürüldü

**Fethin sonuçları
*Türk tarihi açısından:
— Yükselme devri başladı
— Anadolu ve Rumeli toprakları birleştirildi
— Boğaz ticaret yolu Osmanlıların eline geçti
— Fener Rum Patrikhanesi Osmanlıların himayesine girdi.
— II. Mehmed’e “Fatih” unvanı verildi,
— Osmanlı Devletinin İslam dünyasındaki saygınlığı arttı,
*Dünya tarihi açısından:
— Ortaçağın sonu Yeniçağın başlangıcı oldu,
— Bin yıllık Bizans İmp.luğu sona erdi
— Toplar, Avrupa’da derebeyliğin sona ermesine neden oldu,
— İstanbul’dan giden bilim adamları, Avrupa’da Rönesans ve Reformun başlama-sında etkili oldular,
— Doğu ticaret yollarının Osmanlıların eline geçmesi ve teknolojik gelişmeler coğrafya keşiflerine neden oldu,
***Balkanlarda Fetihler:
—İstanbul’un fethi hırıstıyan dünyasını harekete geçirdi,
—Fatih, hırıstıyan dünyasının birleşmesine fırsat vermemek için harekete geçti:
• Önce Venedik Cumhuriyetiyle anlaşma yaparak ticaret serbestiliği verdi(1454),
• İkinci olarak Bizans’ı diriltme umutlarını söndürmek için Mora ve Trabzon Rum Krallıklarına da son vermek istiyordu.
• Bunun için de Macarlara güvenen Sırbistan’ı ortadan kaldırmak gerekiyordu.
**Sırbistan’ın Fethi: Sırplar, papa ve Osmanlı taraftarı olmak üzere ikiye ayrılmışlardı.
Fatih, Sırplara haçlılarla birleşme fırsatı vermeden Sırbistan’ı fethetti. Belgrat’ı ise Macarlardan alamadı. Sırbistan’da yönetimle ilgili bazı düzenlemeler yaptı.(1454-1459)
**Mora’nın Fethi: Mora halkının Rum despotlarına karşılık Fatih’ten yardım istemesi Mora’nın fethini kolaylaştırdı. Atina ve Mora yarımadasının tamamı ele geçirildi. Böylece Bizans tahtında hak iddia edebilecek bir hanedan ortadan kaldırıldı. (1460)

**Eflak, Boğdan ve Bosna’nın Fethi: Eflak beyinin Osmanlı elçilerini öldürmesi üzerine bu beylik Osmanlı Devletine bağlandı (1462). Bosna (1463), Boğdan (Moldavya) da (1476) yılında Osmanlılara bağlandı.
Not: Venediğin deniz gücünün kırılması ve karadan kuşatılması için Bosnanın alınması gerekiyordu. (Bosna ile ilişkiler I. Murat zamanında başlamıştır.)

**Arnavutluğun Fethi: Arnavut beyinin Macar ve Venediklilerle anlaşması üzerine Fatih Arnavutluğun tamamını Osmanlı topraklarına kattı.

***Anadolu’da Fetihler:
• Fatih, Anadoluyu tek idare altında toplamaya çalışıyordu. Batıdaki fetihler için bu gerekiyordu.
• Akkoyunluların, Trabzon Rum Devleti-ni ve Karamanoğulları olmak üzere diğer beyliklerin de haçlılarla işbirliğine girişmeleri, ortadan kaldırılmalarına ne- den olmuştur.

↔Fatih:
—Amasra’yı→ Cenevizlilerden (1459)
—Sinob’u→İsfendiyeroğullarından(1460)
—Kastamonu→ Candaroğullarından

—Trabzon→ Trabzon Pontus Rum Devletine son verildi (1461)

—Konya ve Karaman→ Karamano-ğullarından alındı (1466).

—Otlukbeli Savaşında (1473) Akkoyunlu Uzun Hasan yenildi. Tehlike olmaktan çıktı.

***Osmanlı- Memlük İlişkileri: Karamanoğullarının alınması, Dulkadiroğulları ile temaslar, Osmanlı-Memluk ilişkilerini bozdu. –Görünen sebep hacıların güvenliği ve Hicaz su yolu meselesi idi.
***Denizlerde Fetihler:
— Denizlede en güçlü devletler:Venedik, Ceneviz, Napoli Krallığı ve Papalıktı.
↔ Eğe Denizinde:Eğe Adaları (Taşöz, Semendirek,Gökçeada, Bozcaada, Limni, Sisam ve Eğriboz) Fethedildi.
↔Rodos kuşatıldı, alınamadı.
↔Adriyatik denizindeki bazı adalar (Zanta, Kefalonya ve Ayamavra ,Venedik’ten alındı.
↔Fatih zamanında Karadeniz, Ege ve Batı Akdeniz kıyıları ile Mera dahil bütün Yunanistan’ın alınması Osmanlı – Venedik çatışmasını şiddetlendirdi.
↔Karadeniz’deki Ceneviz kanolinelinerinin alınması ( Kefe, Azak ve Menküp ) Osmanlı – Ceneviz çatışmasının şiddetlenmesine sebep oldu .
↔Venedik ve Cenevizlilerin doğudaki ekonomik çıkarlarının bozulması üzerine Osmanlılara karşı bir Venedik ittifakı oluşu.
↔Bu ittifakta Venedik, Macaristan, Arnavutluk, Anadolu’da da Akkoyunlu ve Karamanoğulları bu ittifakı desteklediler.
**Osmanlı-Venedik Mücadelesi: Venediğin, Akkoyunlu Uzun Hasan, Arnavutluk Beyi ve Macarlarla anlaşması üzerine Osmanlı- Venedik savaşı başladı (1463). Savaşlar Mora yarımadasında kara ve denizde 16 yıl sürdü. Yenilen Venedige yıllık vergi karşılığında serbest ticaret ile elçi bulundurma hakkı verildi (1479).
↔Kırım Fethedildi (1478)
↔Venedikten sonra Napoli Krallığı üzerine sefer yapıldı ve Otranto ele geçirildi (Gedik Ahmet Paşa tarafından). Amaç Romayı ele geçirmekti. Ancak Fatih vefat etti.
****Fath Devrinde:
↔ İlk altın para basaldı.
↔ Topkapı Sarayı yapıldı.
↔ Fatih medresesi açıldı (Sahn-ı Seman)
↔ Enderun Mektebi açıldı
↔Vezir sayısı dörde çıkarıldı
↔ Divana Vezir-i Azamlar başkanlık etti
↔Defterdar ve Kazasker sayısı dörde çıkarıldı.
↔Örfi Hukuk Tevkii Mehmed Efendi tarafından yazılarak Kanunname-i Ali Osman yapıldı.
II. BAYEZIT DEVRİ: (1481-1512)
↔Cem olayı
↔Karaman oğulları alındı
↔Hersek ve Boğdan tekrar alındı. Yardıma gelen Lehistan orduları bozguna uğratıldı.
↔Endülüse yardım gönderildi (1492)
↔Osmanlı –Memlük savaşı altı yıl sürdü (Tunus’un aracılığıyla barış yapıldı)
↔Osmanlı Venedik savaşı (1499-1502)

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder