12 Aralık 2010 Pazar

iktisat sözlüğü 4

Mutlak Üstünlük Teorisi (theory of absolute advantage)
Adam Smith'in dis ticaretin yapilis nedenlerini açiklamak için öne sürdügü teori. uluslararasi iktisatin bir bilim haline gelmesi Smith'in bu çalismasiyla baslar. Ondan önce geçerli olan merkantilist düsünce tarzina göre, dünya servetleri sabittir, dis ticaret yoluyla arttirilamaz ve ticaret yapan ülkelerden birinin kazanci digerinin kaybini olusturur. Oysa Mutlak Üstünlük Teorisi (ve bunun dayanagi olan serbest ticaret ve uluslararasi isbölümü) ile her iki ülkenin dis ticaretten yarar saglayacagi, dünya kaynaklarinin böylece en optimal biçimde kullanilmis olacagi ortaya konmustur. Mutlak Üstünlük Teorisi'ne göre, her ülke digerlerinden daha düsük maliyetle ürettigi mutlak üretim avantajina sahip oldugu mallari üretmeli (bunlarin üretiminde uzmanlasmali) ve bunlari ihraç ederek, pahaliya üretebildiklerini disaridan ithal etmelidir. örnegin bu modele göre, Türkiye kumasi, Ingiltere'de motoru daha ucuza üretebiliyorsa, Türkiye, motoru Ingiltere'den satin almali, bu ülkeye kumas ihraç etmelidir. Her ülkenin ucuza ürettigi malda uzmanlasmasina dayanan böyle bir uluslararasi isbölümüne gitmesi, ticarete katilan ülkelerin tümünün yararinadir. Çünkü ülkeler dis ticarete kapali bir ekonomi modeline göre, daha çok mal ve hizmet üretme olanagi elde etmis olacaklardir. Mutlak Üstünlük Teorisi, modern dis ticaret teorisinin olusmasina öncülük eden önemli bir kavramdir. Bununla birlikte David Ricardo, uluslararasi ticaret ve uzmanlasmanin temelini mutlak maliyet (verimlilik)ler yerine karsilastirmali maliyetlere dayandirarak daha genel ve daha gerçekçi bir yaklasim ortaya atmistir.

Navlun (freight)
Gemi ile yapilan tasimacilikta tasima ücretlerine navlun ismi verilir. Navlun tutari, navlun sözlesmesinde belirlenir. Navlun sözlesmesi tasiyici ile tasitan arasinda yapilir. Eger tasima amaciyla geminin tamami kiralanmissa bunun "charter navlun sözlesmesi" sadece belirli bir esyanin tasinmasi için navlun sözlesmesi yapilmissa da "konsimento" denir.

New Deal Plani (New Deal Plan)
ABD'nin 1929 dünya ekonomik krizinin etkisinden kurtulmasini saglamak amaciyla, 1933 yilinda Baskan Roosevelt tarafindan uygulanmaya konulan ekonomik önlemler paketi.
New Deal Plani, krizin asil sebebinin tüketim harcamalarindaki, diger bir deyimle talepteki azalmadan ileri geldigini kabul ederken, tüketimin devlet müdahalesi ile arttirilmasi amaciyla bir dizi önlem sirasi ile gerçeklestirmistir. Bu amaçla bir yandan büyük kamu projeleri uygulanmaya konulurken, diger yandan ekonomideki satin alma gücünün yükseltilmesi için çaba harcanmistir. New Deal Plani ile oldukça basarili sonuçlar alinmistir.
Bu uygulama 1929 krizinin atlatilmasinda ABD'ye büyük yararlar saglamistir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder