12 Aralık 2010 Pazar

iktisat sözlüğü 3 Moratoryum

Millilestirme (nationalization)
Bir ülke sinirlari içinde yabancilara ait bir sirketin veya mülkün, bedeli ödenerek yerel ülke hükemeti tarafindan satin almasi ve devlet mülkiyetine geçirilmesi olayi. Yabanci sirketlerin ev sahibi ülke tarafindan millilestirilmesi ekonomik ve mali oldugu kadar siyasal ve sosyal amaçlara da hizmet edebilir.

Moratoryum (moratorium)
Vadesi gelmis borçlarin yasa, mahkeme karari, borçlu ve alacakli arasindaki bir anlasma veya dogrudan dogruya borçlunun tek tarafli karariyla ertelenmesi islemi. Moratoryum bir ülkenin dis borçlariyla ilgili olabilecegi gibi ülke içinde belirli bir grubun borçlari üzerinde de yapilabilir. Devletler içine düstükleri yogun döviz darbogazi dolayisiyla dis borçlarinin ana para ve faizlerini ödeyemeyeceklerini ilan ettiklerinde, borçlularla alacaklilar arasinda bir anlasma yapilarak borçlarin vadesinin uzatilmasi islemi de morotoryum olarak adlandirilir.

Muharrem Kararnamesi
1871'den itibaren aldigi borçlarin faizlerini tam ödeyemeyen Osmanli Devleti'nin Ingiltere, Almanya, Fransa ve Avusturya gibi alacakli ülkelerle 20 Kanunievvel 1881'de imzalandigi anlasma. Bu anlasma ile tuz ve tütün tekeli, pul resmi müskirat resmi, balik avi resmi ve bazi illerin ipek ösründen olusan belli basli devlet gelirlerinin, borçlara karsilik alacaklara birakilmasi kabul edilmistir. Ayrica bu gelirlerin dogrudan dogruya alacaklilar tarafindan toplanmasi kabul edilmis ve bunun için alacakli ülke temsilcilerinden ve Osmanli görevlilerinden olusan bir Düyunu Umumiye idaresi kurulmustur.

Mundell, Robert
Parave maliye politikasi araçlariyla iç ve dis dengenin birlikte saglanmasi durumunda, araçlar arasinda bir çeliski ortaya çikarsa hangi araç, hangi amaç yönünde daha etkili oluyor o yönde kullanilmalidir seklinde özetlenen "Mundel Yaklasimi"ni ortaya koyan iktisatçi

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder