12 Aralık 2010 Pazar

iktisat sözlüğü 10 -Tereyagi Daglari TIR Sözlesmesi Tröst

Teknolojik Gelisme (technological progress)
Yeni bir mal veya mevcut olanlarin daha ucuz ve kaliteli biçimde elde edilmesini saglayan her türlü bulus, yenilik, yöntem ve süreçler.
Teknoloji Transferi (transfer of technology)
Gelismis ülkelerdeki özel veya resmi kuruluslarca üretilen yeni teknolojilerin öteki ülkeler tarafindan satin alinmasidir. Teknoloji, arastirma ve gelistirme faaliyetlerinin sonucunda üretilmektedir. Teknoloji, ekonomik büyüme ve Kalkinma açisindan en etkili faktörlerden birisidir. Teknoloji transferi ya dolayli ya da dolaysiz yollardan gerçeklestirilir. Sözgelimi ülke yabanci makeni ve donatim satin alma ilgili teknolojileri de ithal etmis olur. Burada dolayli yoldan transfer sözkonusudur. Bunun aksine ülke, yaptigi patent satinalimi ve lisans anlasmalari ile teknolojiyi yalin halde de ithal edebilir. Bu da dolaysiz transfer yoludur. Bilimsel konferans ve yayinlar, teknik yardim programlari da dolaysiz yollar arasinda yer alir.
Tercihli Tarife (preferential tariff)
Iki veya daha fazla ülkenin aralarinda bir ticaret anlasmasi yaparak karsilikli olarak birbirlerinden yaptiklari ithalata düsük gümrük tarifesi uygulamasi.
Tereyagi Daglari (butter mountains)
Avrupa Toplulugu'nda uygulanan yüksek fiyatli tarimsal destekleme politikasi dolayisiyla, tarimsal ürünlerin arzinda ortaya çikan asiri artislari ifade için kullanilan bir deyim. Süt için de "süt gölleri" benzetmesi yapilir. Belirlenen yüksek fiyatlardan ortaya çikan ürün fazlalarini ilgili kamu kuruluslari satin alarak stoklar. Bu stoklar ise daha fazla az gelismis ülkelere gida yardimi seklinde verilerek ya da baska sekillerde elden çikartilir. Avrupa Toplulugu'nun ortak tarim politikasi, yol açtigi kaynak israfi dolayisiyla önemli elestirilere konu olmustur.
(contract of transit international route)
1959'da Cenevre'de uluslararasi karayolu tasimaciligini düzenlemek üzere imzalanan çok-yanli bir sözlesmedir. TIR sözlesmesine göre kapali kamyonlar veya treylerler tarafindan çekilen konteynerler içinde tasinan ithal mali esyadan, ülke sinirlari arasinda transit geçis sirasinda hiçbir vergi, resim veya harç alinamaz. Bir kaçakçilik ihbari ve süphesi olmadikça tasit aracinda bir arama da yapilamaz.
Ticaret (trade, commerce)
Arapça kökenli bir kelime. Kar amaciyla mal veya öteki degerli seylerin alim-satim faaliyetleridir. Ticaret islemlerinin görüldügü yere de ticarethane denir. Genellikle, tarim ve sanayi gibi üretime dönük faaliyetlerden farkli bir is koludur. Ticaret, mevcut degerlerin (mal, kiymetli evrak, vs. gibi) el degistirme ilkesine dayanir. Ticaretten elde edilen kazançlar da ötekifaaliyetler gibi gayri safi milli hasilanin bir bölümüdür. Ticaret, elde edilen kazançlar da öteki faaliyetler gibi gayri safi milli hasilanin bir bölümüdür. Ticaret, mallarin zaman ve yer faydasini artirarak katma degere katkida bulunmaktadir. Genellikle iç ve dis ticaret diye ikiye ayrilir. Yurt disindan mal ve hizmet alim-satim islemleri dis ticareti olusturur. Ticaret, mallarin üreticilerden tüketicilere ulasmasina aracilik etme faaliyetidir. O bakimdan yalnizca alim-satimdan ibaret olmayip mallayip, tasinmasi, depolanmasi, finansmani vs. gibi hizmetleri de kapsar.
Ticaret Hadleri bkz. Dis Ticaret Hadleri
Ticarette Ayirim Yapmama Ilkesi (non-discrimination principle)
GATT'in uluslararasi ticareti serbestlestirmek veya gelistirmek için benimsedigi ilkelerden birisidir. Buna göre üye ülkelerden birisi digerine gümrük indirimi biçiminde bir ödün verirse bunu diger bütün ülkelere de uygulanmasi gerekir. Diger bir deyisle üye ülkeler birbirine karsi ayrim gözetici uygulamalarda bulunamazlar. Bu, esasinda en fazla kayirilmis ülke kuralinin GATT tarafindan benimsenmis seklidir.
Ticaret Ünvani (trade mark)
Ticari isletmesi tanitan, onun gerçek veya tüzel kisiligini temsil eden isim ya da isaret.
Transit Tasimacilik (transit trade)
Bir is adaminin yabanci ülkeden satin aldigi mallari yine kendi ülkesinin disinda üçüncü bir ülkeye satarak ana ülkesine döviz kazandirmasi. Üçüncü ülkeye satilmak üzere ülkeye giren mallar ya transit olarak çikar, ya da antrepolarda bir süre bekletildikten ve üzerlerinde bazi ufak tefek imalat islemleri yapildiktan sonra yollarina devam ederler.
Transit Ticaret (transit trade)
Bir is adaminin yabanci ülkeden satin aldigi mallari yine kendi ülkesinin disinda üçüncü bir ülkeye satarak ana ülkesine döviz kazandirmasi. Döviz geliri saglayan bir islem olmasi bakimindan aynen ihracata benzer. Bu tür ticarette kullanilan dövizler, hükümet tarafindan tahsis edilmis olabilecegi gibi, ticaret yaban kisinin kendisi tarafindan veya mahsup yoluyla saglanmis olabilir. Ayrica üçüncü ülkeye satilmak üzere ülkeye giren mallar ya transit olarak çikar ya da antrepollarda bir süre bekletildikten ve üzerlerine bazi ufak tefek imalat isleri yapildiktan sonra yollarina devam ederler.
Tröst (trust)
Firmalarin tek bir yönetim altinda birlesmeleri durumudur. Birlesen firmalarin tüzel kisiliklerinin sona ermesi ve geçici olmamalari, onlari kartellerden ayirir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder