11 Aralık 2010 Cumartesi

ERKEK GENİTAL SİSTEM ANATOMİSİ- 4

PROSTAT GLANDI , SEMINAL VEZIKÜL VE COWPER GLANDI
Fizyolojik fonksiyonlari tam olarak bilinmiyen prostat , vezikuloseminalis ve bulboüretral (Cowper) glandin sekresyonlari seminal plazma ve onun kimyasal elementlenin büyük çogunlugunu teskil eder. Bazi hayvanlarda epididimisden çikartilan spermin ovumu dölleme kabiliyetine sahip oldugu belirtilmistir, bundan dolayi prostatik ve seminal vezikül sekresyonlariyla temasa geçmeyen spermatozoanin dölleme kabiliyeti vardir. Seminal plazmanin dölleme için mutlak gerekli faktörleri ihtiva etme ihtimalinin azligina ragmen,söz konusu sekresyonlarin spermin hareketlilik ve canliligi yaninda erkek ve disi üreme kanallarinda spermin tasinmasi için gerekli oldugu düsünülmektedir.
Seminal plazmanin dölleme için bu önemli rolüne ilaveten aksessuvar glandlarin sekresyonlari üretra araciligi ile ulasabilecek patojenlerden ve diger zararli diskaynakli faktörlerden genitoüriner sistemi korumak gibi fizyolojik olaylarada katkida bulunur. Anatomik olarak prostat ve veziküloseminalis mesane ve ejekulatuvar kanal girisinde savunma pozisyonunda bulunur. Ayrica sekresyonlarinin devamli alkali PH da bulunmasi bu konuda aktif rol oynayabiyecegini akla getirmektedir. Prostat glandi tabani yukarda koni biçiminde olup glanduler ve fibromuskuler yapida sekretuvar bir organdir. Tabaninda transvers olarak 3.5cm.vertikal ve sagital olarak 2.5 cm.boyutlarinda ve yaklasik 18 gr agirligindadir. Önünde simfizis pubis, arkasinda rektumun ampullasi, üstünde mesane tabani ve apeks tarafinda urogenital diyafragma bulunur.Glandi rektum tarafindan saglam bir fasya olan Denonvillier fasyasi ayirir.Simfizis pubisle prostat glandi arasinda Santorini venöz pleksusu bulunur.Prostat glandi puboprostatik ligamentle pubise baglidir.Glandin fibromuskuler stromasi dogrudan mesane boynu düz kaslariyla devam ederken diger taraftan glandin çevresinde yogunlasarak fibröz prostat kapsülünü olusturur.Bunun disinda endopelvik fasyadan gelismis diger bir prostat kilifi bulunur. Prostat glandi uzun kolumnar sekretuvar epitelyal hücrelerle sinirli alveollerden ibarettir. Bu alveoller ve kanallari fibromuskuler stroma içine gömülüdür.
Prostatik loblar hakkindaki görüslere geriye dogru bakildiginda eski kavram kargasasi, gerçek prostat glandinin anatomisi ve hiperplastik degisiklige ugrayan prostat glandinin yapisi arasindaki çeliskiden kaynaklanmaktadir.Siklikla ürologlar , benign prostat hiperplazisinde (BPH de) orta ve lateral lokalizasyonda ortaya çikan nodülleri orta ve lateral lob olarak degerlendirirler. Fakat bu loblar normal anatomik yapiyla ilgili degildir, sadece BPH da olusan gelismeyle ilgilidir. Prostat glandini iç ve dis zon gibi keyfi bölümlere ayirmaktan ziyade Mc Neal'in (1981) belirtigi gibi glandin morfolojik, fonksiyonel ve patolojik önemine göre 5 farkli zona ayirmak daha uygun olmaktadir. Bu tanimlamayi anlayabilmek için prostatik üretranin düz bir boru olmadigini bilmek önemlidir. Prostatik üretra, prostat glandinin apeksi ve mesane boynu arasinda orta noktasinda öne dogru 35o açi yapacak tarzda bükülüdür.
1- Anterior fibromuskuler stroma; prostat glandinin tüm ön yüzünü kaplayan kalin konnektif doku tabakasidir. Proksimalde mesane boynundan baslayarak üretrayi çevreleyen düz adale tabakasinin bir uzantisi olup mesane boynunda internal sifinkterle birlesir. Bu anterior fibromuskuler stroma glanduler elementlerden tamamen yoksundur.
2-Periferal zon; Prostat glandinin en büyük anatomik bölümüdür. Tüm glanduler dokunun takriben % 75 ini ihtiva edip kanallari verumontanumun iki yanindan üretraya açilir ve prostat karsinomasi bu zondan gelisir.
3-Santral zon; Tüm glanduler dokunun takriben %20'sini ihtiva eder, ejekulatuvar kanallarin etrafinda bulunur.Kanallari ejekulatuvar kanallarin yaninda üretraya açilip verumontanumun proksimalinde dar bir sahada üretrayla temasta olup tepesi verumontanum tarafinda kaidesi mesane tabaninda olan bir koni biçimindedir. Histolojik olarak seminal vezikule benzeyen bu zonun Wolff kanali orijinli olabilecegi düsünülmektedir. Bu ihtimal hem seminal vezikül hemde santral zonda karsinomun nadiren meydana gelmesinin sebebini açiklar.
4-Preprostatik sifinkter (veya zon); Hem glanduler hemde muskuler elementlerin düzenlenmesi bakimindan en karmasik olan zondur.Bunun asil bölümü tüm preprostatik üretrayi çevreleyen silindir seklindeki düz kas lifleri olup ejekulasyon esnasinda meninin mesaneye kaçmasina engel olur.Bu düz kas sifinkterinin iç tarafinda tüm glanduler dokunun % 1'inden daha azi bulunur ve BPH gelismesi halinde bu düz kas silindiri yanlardan glandlarin genislemesini sinirladigi için mesane boynuna dogru büyür (BPH'de median lop).
5-Transisyon zonu; Prostatik üretranin ortasinda proksimal ve distal bölümlerin birlestigi bölgede küçük bir grup glanddan olusur ve tüm glanduler doku kitlesinin % 5 inden daha azini ihtiva eder.Büyüklük ve fonksiyonel olarak önemsiz olmasina ragmen BPH olusumunda diger zonlardan daha fazla yer alir.
Prostat glandinin organizasyonu , jelatin içine gömülmüs bir üzüm salkimina benzer.Üzüm tanelerinin her biri asinileri temsileder ve dallanmis kanallar sistemiyle prostatik üretraya açilir. Jelatin ise fibromuskuler, vaskuler ve konnektif dokuya benzetilmektedir. Prostat glandinin konnektif doku elemanlari ve hücresiz stromasi ekstraselluler matriksi olusturur. Ekstraselluler matriks bir destekleyici yapi iskeleti olmaktan uzaktir, zira hücresel islemlerin kontrol ve gelismesinde merkezi bir rol oynadigi gösterilmistir.
Prostat glandinin arteriel beslenmesi a.iliaka internadan (a.hipogastrikadan) çikan a.pudenta interna ve a.vezikalis inferiorun dallarindan ve ayrica orta hemoroidal arterden de gelen dallarla olur. Prostat glandinin venleri preprostatik pleksusa (Santorini) açilir buraya ayrica penisin derin dorsal veni de açilir.Bu pleksus presakral vertebral pleksuslarla anastomoz yapar.Bu anatomik yapi prostat kanserinin erken vertebral yayilimini açiklar.Bu pleksusulardan çikan venöz kanallar arterlere eslik ederek internal iliak vene bosalirlar.
Prostat glandinin lenfatik kanallari internal iliak (hipogastrik) sakral, vezikal ve eksternal iliak lenf nodlarina drene olurlar.
Prostat glandinda hem sempatik hemde parasempatik sinir lifleri bulunur.Sempatik lifler hem glanda hemde preprostatik sfinktere dagilir. Parasempatik lifler anterior fibromuskuler stromaya dagilir. Bu yapi detrusor kas lifleriye devam ettiginden prostatik üretranin üriner sfinkter fonksiyonuna katilimini saglar.
Seminal veziküller vaz deferensden olusan ikiye ayrilan genis pos olarak meydana gelirler.Mesane tabanin arkasinda ortalama 6 cm uzunlugunda 1 cm genisliginde glanduler organlardir.Her iki seminal vezikül vaz deferensle birleserek ejekulatuvar kanali olusturur.
Vezikuloseminalisler vizköz sekresyonu bulunan tübüloalveollerden ibaret olup sekresyonlari seminal plazmaya katkida bulunur.Seminal veziküller sperm deposu degildirler.
Seminal vezikülün vaskuler ve lenfatik kanallari prostat glandininkilere benzer.
Seminal veziküller baslica sempatik sinir lifleriyle innerve olur.
Cowper (bulboüretral)gland bir çift bezelye biçiminde urogenital sinus içinde prostat glandinin altinda bulunan birlesik tübüler glandir. Kompozisyonu ve fonksiyonu tam anlasilamiyan sekresyonlarini üretra içine salarlar.
Littre glandi olarak isimlendirilen çok küçük üretral glandlar penil üretra boyunca siralanmislardir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder