13 Aralık 2010 Pazartesi

biyoloji > üreme ve gelişme,bitkilerde üreme,tohumlanma

ÜREME VE GELISME
Üreme:Canlilarin soylarinin devami için kendilerine benzer yavrular meydana getirmelerine denir.eseyli ve eseysiz olarak iki sekilde olur.
Eseysiz üreme:Esey hücrelerine gerek olmadan yapilan üreme seklidir. Yavrular tamamen ana bireye benzerler.
Eseysiz üreme çesitleri:
1.Bölünme:Monera, protista ve mantarlarda görülür.
2.Tomurcuklanma:Maya hücrelerinde ve bazi protistlerde görülür.
3.Sporlanma:Parazit bir hücreli, mantar ve bazi ilkel bitkilerde görülür.
4.Vejetatif üreme:Ana bitkiden ayrilan kismin bölünme özelligi kazanmasiyla olur. Çelik, daldirma, asi gibi çesitleri vardir. Mitoz bölünme esasina dayanir.
Eseyli üreme:Farkli iki cins gametin birlesmesi ile yeni bir canlinin olusmasidir. Kalitsal yönden farkli canlilar olusur.
Zigot:Gametlerin birlesmesi sonucu(döllenme) olusan yapidir. Zigottan sonraki bölünmeler mitoz bölünmedir.
Izogami:Sekil ve büyüklük bakimindan ayni olan gametlerin birlesmesidir. Yesil su yosunu ve ulotrix’te görülür.
Anizogami:Yapi ve büyüklük bakimindan farkli olan iki gametin birlesmesidir. Alg ve mantarlarda görülür.
Oogami:Büyük ve hareketsiz yumurta hücresi ile küçük ve hareketli sperm hücresinin birlesmesi ile olan üremedir. Memeliler ve gelismis bitkilerde görülür.
Hermafroditlik:Bir organizmanin hem erkek hem de disi esey organlarini barindirmasidir.
Partenogenez:Döllenmis yumurtanin geliserek tam tesekküllü bir bireyi olusturmasidir. Bu birey cinsiyet olarak erkek olup, vücut hücreleri haploit kromozom sayisina sahiptir. Döllenen yumurtalardan mutlaka disi bireyler olusur. Arilar ve bitki bitlerinde görülür.
Metagenez:Eseyli üremenin ardindan eseysiz üremenin gerçeklesmesidir. Sitma mikrobu, deniz anasi, egrelti ve karayosunlarinda görülür.
Tohumsuz Bitkilerde Üreme

Tohumsuz Bitkilerde Üreme
Açik tohumlular:Üremeleri kozalak içinde açikta bulunan tohumlarla gerçeklesir. Tozlasma rüzgarla olur.
Kapali tohumlular:Tohum taslaklari ovaryum içerisinde saklanir. Üreme yapilari çiçekte bulunur.
Çiçekli Bitkilerde Eseyli Üreme

Bir çiçegin genel yapisi Pistii:Disi organ Stamen:Erkek organ
1.Polen olusumu:Erkek organ bascigindaki polen keseleri içinde 2n kromozomlu polen ana hücrelerinden mayoz ile n kromozomlu 4 tane mikrospor çekirdegi olusur. Bunlarin mitoz geçirmesi ile n kromozomlu iki çekirdek tasiyan (generatif ve vejetatif çekirdek) yapi olusur. Bu yapiya polen(çiçek tozu) denir. Polen çimlenirken vejetatif çekirdekten polen tüpü olusur. Generatif çekirdekten sperm çekirdekleri olusur. Her türün poleni kendine özgü bir sekle sahiptir.
2.Yumurta hücresi olusumu:Disi organ yumurtaligindaki tohum taslagi içinde 2n kromozomlu tohum taslaginin ana hücresi mayoz geçirerek n kromozomlu 4 tana makrospor olusturur. Makrosporlarin 3 tanesi erir, kalan 1 tanesinin çekirdegi arka arkaya 3 mitoz geçirerek 8 çekirdekli bir yapi olan EMBRIYO KESESI ni meydana getirir. Bir kutuptaki 3 çekirdekten ortadaki yumurta çekirdegigeliserek yumurta çekirdegi halini alir ve döllenmeye hazir durumdadir. Ortadaki 2 çekirdekte endospermi olusturacak olan polar (kutup) çekirdeklerdir. Diger çekirdeklerden 3 ü antipot, 2 si sinerjit adini alir ve kaybolur.

3.Tozlasma:Erkek organlarin basçigindaki polenlerin su, rüzgar, böcek gibi faktörlerle disi organin tepecigine tasinmasidir.
·Sperm çekirdegi(n)+Yumurta(n)¾®Zigot(2n)® Embriyo
Döllenme
·Sperm çekirdegi(n)+Polar çekirdekler(2n)®Triploit çekirdek(3n)®Endosperm
·Tohum döllenmeden sonra olusur. Tohum taslagininörtüleri kalinlasarak tohum kabugunu yaparlar. Tohum embriyo+endosperm+tohum kabugundan olusur.
·Tohum taslagi sayisikadar tohum olusur.
·Disi orga ve çiçek tablasi, besin depolayarak tohumun çevresinde meyvayi olustururlar.
·Tohumun yapisinda sunlar bulunur:
-Embriyo(embriyonik kök=radikula ve embriyonik gövde=plumula)= 2n kromozomlu
-Çenek (kotiledon)= 2n kromozomlu
-Endosperm (besi doku)= 3n kromozomlu
-Kabuk (testa)= 2n kromozomlu
Çimlenme:Embriyonun topraktan su alarak ilk kök ve fotosentez yapabilecek ilk yapraklari olusturmasina kadar geçen büyüme evresidir. Tohumun olgunlasmasindan çimlenmesine kadar geçen süreye UYKU HALI denir. Uykudaki tohumlar canlidir fakat metabolizmalari minimum seviyededir.
Çimlenme için yeterli H2O,sicaklik, O2 ve enzimler gereklidir.
Bitkilerde Gelisme
Çimlenmeden sonra isik, CO2, H2O ve mineral maddelerin yardimiyla bitkisel dokularin olusmasidir. Yüksek yapili bitkilerde gelisme tohum içinde baslar.
·Gelisme eseyli üreyen organizmalarda 3 temel olayla gerçeklesir:
1.Hücre bölünmesi
2.Büyüme
3.Farklilasma
·Yüksek yapili bitkilerin embriyosundaki çenekler, tohum içindeyken endospermden besin depo ederler.
·Çenekler bitkinin fotosentez yapmaya baslayincaya kadar ki gelisimi sirasinda emriyoyu besler.
·Kapali tohumlu bitkilerden tek çenekliler genellikle tek yillik ve otsu bitkilerdir. Çift çenekliler genellikle iki veya daha çok yil yasayan odunsu bitkilerdir. Açik tohumlu bitkiler ise çok çeneklidir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder